Duurzaam: voor mens, maatschappij en milieu
‘Orthopedie houdt mensen in beweging, van jong tot oud.’ Hoe duurzaam wil je het hebben? Beweging geeft mensen een stevige basis voor hun duurzame inzetbaarheid: qua werk natuurlijk, maar ook privé. Uiteraard stopt het hier niet voor de orthopedie; de NOV-missie en strategie stuurt op duurzame, toekomstbestendige orthopedie. Onder andere de Commissie Cultuur en het NOV-platform Groene Orthopedie zijn op dit vlak actief en hun respectievelijke vertegenwoordigers, Margot van der Grinten en Pim van Egmond, praten je bij.
Om ook in de toekomst goede orthopedische zorg te kunnen blijven bieden, richt de NOV zich op wetenschap, vernieuwing, opleiding en samenwerking – zowel binnen Nederland als internationaal. De NOV draagt eraan bij dat orthopedisch chirurgen beschikken over de juiste kennis en vaardigheden, niet alleen op medisch gebied, maar ook op het vlak van bijvoorbeeld communicatie, leiderschap, inzicht in bekostiging, samenwerking en duurzaamheid. Bij dit alles staan centraal: Mens, Maatschappij en Milieu.
Samen betekenis geven
In zijn jaarrede had NOV-voorzitter Jacob Caron het over ‘Samen bouwen aan vertrouwen’. Vertrouwen ontstaat niet vanzelf, zo benadrukt hij: “Het is het resultaat van samen betekenis geven aan kennis, samenwerking en maatschappelijke verantwoordelijkheid.” Jacob blikte terug op een jaar waarin de vereniging belangrijke stappen zette op het gebied van kwaliteit, netwerkzorg en professionele ontwikkeling. Die thema’s dragen in zichzelf bij aan een duurzame toekomst en daarnaast is ‘duurzaamheid’ een separaat thema, bijvoorbeeld binnen de Commissie Cultuur en het NOV-platform Groene Orthopedie.
Commissie Cultuur: “Laat zien dat iedereen welkom is”
Een inclusieve, veilige en toekomstbestendige orthopedische gemeenschap - daar zet de Commissie Cultuur zich voor in. “We richten ons op patiëntenzorg, opleiding, onderzoek en werkcultuur”, zo vertelt commissievoorzitter Margot van der Grinten. “Ons vak ontwikkelt zich, het zorglandschap verandert, net zoals de maatschappij. Om op korte en lange termijn zo goed mogelijke zorg te kunnen blijven leveren, moeten we mee ontwikkelen en moeten we oog houden voor de duurzame inzetbaarheid van iedere orthopedisch chirurg.” Daarbij is het zaak dat zoveel mogelijk collega’s collega willen blijven en dat talentvolle potentiële orthopedisch chirurgen voor deze specialisatie blijven kiezen. “Dit start ermee dat iedere orthopedisch chirurg (in opleiding) zich gezien en gehoord voelt. Om samen dat vertrouwen te kunnen krijgen moeten we nadrukkelijker stilstaan bij diversiteit en inclusie.”
Margot van der Grinten
Hoe diverser, hoe …
De mens heeft de neiging sneller aansluiting te zoeken en te vinden bij gelijken. “Dat betekent voor ons zorgverleners dat als wij eenvormig zijn, we geneigd zijn steeds dezelfde mensen aan te nemen. Zo kunnen we aansluiting missen met onze patiënten en daarmee potentieel kwalitatief lagere zorg leveren. En hoewel de geneeskundeopleiding een steeds meer diverse studentenpopulatie kent, zien we dit niet voldoende terug binnen de orthopedie - zo kunnen we uitstekende orthopedisch chirurgen missen.” Margot pleit ervoor om als vakgroep, als team, eens onder de loep te nemen wat de gezamenlijke kwaliteiten zijn en open te kijken naar welke kwaliteiten ontbreken. “Daarvoor is het nodig om objectief te kijken naar welke kwaliteiten tegenwoordig nodig zijn.” Ze illustreert dit met een video van de Australian Broadcasting Corporation: “Deze tieners – en wij als kijkers – ervaren hoe ingebakken voorrechten werken. Ik zie hier parallellen in ons werk: als je de personen kiest die vanuit hun voorsprong als eerste finishen, welke kwaliteiten haal je dan in huis? En wat mis je als je niet naar de anderen kijkt? Nogmaals: het gaat daarbij niet alleen om de kwaliteiten zelf, maar ook om dat wat ons vak en dat wat onze patiënten nodig hebben.”
Tot slot roept Margot op tot actie: “Een meer diverse populatie orthopedisch chirurgen maakt ons gezamenlijk tot betere zorgverleners. Daarom moeten we wat mij betreft letterlijk laten zien dat iedereen welkom is, ook op de NOV-podia. Dat gebeurt niet zomaar vanzelf, daar moeten we over nadenken en actief mensen voor benaderen. Hoe diverser de mensen op onze podia, hoe meer collega’s zich in onze beroepsgroep herkennen. Hoe diverser onze beroepsgroep, hoe meer kwaliteiten we in huis hebben en hoe beter wij in staat zijn om zorg aan te bieden die aansluit bij dat wat de maatschappij nodig heeft. Dán zijn we duurzaam.”
Concrete acties van de Commissie Cultuur
NOV-platform Groene Orthopedie: “Van Waarom naar Zo kan het”
Dat binnen de (orthopedische) zorg verduurzaming mogelijk en nodig is, blijkt voor steeds meer collega’s een gegeven, merkt Pim van Egmond, medeoprichter van het NOV-platform Groene Orthopedie en lid van het Landelijk Netwerk de Groene OK. “De vraag waarom duurzaamheid belangrijk is, hoor ik nog nauwelijks. De gesprekken gaan nu over Hoe en Met welk resultaat. Die verschuiving in houding en kennis is enorme winst van het platform en van de NOV, mede doordat onze voorzitter zo’n enthousiaste pleitbezorger is van Duurzaam.”
Pim van Egmond
Groene ingrepen
Wat startte vanuit het Landelijke Netwerk de Groene OK verspreidde zich over de wetenschappelijke verenigingen. De NOV ontwikkelt hierin mee, onder andere samen met de NVvH. Pim: “Met Joris Bongers als NOV-vertegenwoordiger leidde dat afgelopen september tot het NVvH-eindadvies ‘Kwantificeren impact ingrepen heelkunde, Groene Ingrepen’ en tot het stappenplan ‘Doelmatigheid als business case voor verduurzaming’. Daarin is voor ons de proximale femur fractuur relevant.” Rondom die ingreep zijn zes groene maatregelen onderzocht en uitgewerkt. “Gezamenlijk geven ze een CO2-reductie van 9%, tot 3% minder afval en een besparing van bijna 3 miljoen euro per jaar.”
Tijdens het webinar op dinsdag 27 oktober 2026 komt de proximale femur fractuur ook aan bod, naast vijf heelkunde-ingrepen. “Deze resultaten zijn heel concreet en praktisch. Dat willen we als platform ook voor andere orthopedische zorg zo uitwerken.”
Zorgvuldig en met kwaliteit
Bij het verduurzamen van orthopedische zorg is het nadrukkelijke doel dat de kwaliteit van zorg minimaal gelijk blijft. “Daarbij gaat het uiteraard over de ingreep, over het gehele zorgtraject binnen een zorgorganisatie en over het natraject, de revalidatie”, zo somt Pim op. “Daarin sta je als orthopedische vakgroep niet alleen. We zien dat dat er ontwikkelingen zijn: in ziekenhuizen, bij vakgroepen, bij de andere wetenschappelijke verenigingen en bij de FMS.” Enige terughoudendheid daarbij is niet verrassend. “Natuurlijk. Als je gewend bent aan wat en hoe je iets doet, verander je dat niet zomaar. Bovendien zijn we altijd alert op de kans op complicaties.” In de praktijk gebeurt het dat een gewoonte als zodanig geen evidence-achtergrond heeft. “Daar vraagt het veld nu wel evidence bij een verandering. Als voorbeeld noem ik het gebruik van borstels bij het desinfecteren van onze handen en onderarmen voorafgaand aan een operatieve ingreep.” Dit vraagt dus tijd en aandacht, ook in wetenschappelijk onderzoek. “Vanuit het VieCuri Medisch Centrum, bijvoorbeeld, wordt onderzoek gedaan naar duurzame mogelijkheden in de orthopedische zorg, door Isabella Klarenbeek.” Zulke ontwikkelingen stemmen Pim positief. “Orthopedische ingrepen als de totale heup- of knieprothese hebben veel impact, ook op het milieu. We kunnen hier echt duurzame stappen maken. Als NOV-platform streven we na dat we én de benodigde kennis verzamelen én de toepassing in de praktijk stimuleren.”
Lees verder
Om ook in de toekomst goede orthopedische zorg te kunnen blijven bieden, richt de NOV zich op wetenschap, vernieuwing, opleiding en samenwerking – zowel binnen Nederland als internationaal. De NOV draagt eraan bij dat orthopedisch chirurgen beschikken over de juiste kennis en vaardigheden, niet alleen op medisch gebied, maar ook op het vlak van bijvoorbeeld communicatie, leiderschap, inzicht in bekostiging, samenwerking en duurzaamheid. Bij dit alles staan centraal: Mens, Maatschappij en Milieu.
Samen betekenis geven
In zijn jaarrede had NOV-voorzitter Jacob Caron het over ‘Samen bouwen aan vertrouwen’. Vertrouwen ontstaat niet vanzelf, zo benadrukt hij: “Het is het resultaat van samen betekenis geven aan kennis, samenwerking en maatschappelijke verantwoordelijkheid.” Jacob blikte terug op een jaar waarin de vereniging belangrijke stappen zette op het gebied van kwaliteit, netwerkzorg en professionele ontwikkeling. Die thema’s dragen in zichzelf bij aan een duurzame toekomst en daarnaast is ‘duurzaamheid’ een separaat thema, bijvoorbeeld binnen de Commissie Cultuur en het NOV-platform Groene Orthopedie.
Commissie Cultuur: “Laat zien dat iedereen welkom is”
Een inclusieve, veilige en toekomstbestendige orthopedische gemeenschap - daar zet de Commissie Cultuur zich voor in. “We richten ons op patiëntenzorg, opleiding, onderzoek en werkcultuur”, zo vertelt commissievoorzitter Margot van der Grinten. “Ons vak ontwikkelt zich, het zorglandschap verandert, net zoals de maatschappij. Om op korte en lange termijn zo goed mogelijke zorg te kunnen blijven leveren, moeten we mee ontwikkelen en moeten we oog houden voor de duurzame inzetbaarheid van iedere orthopedisch chirurg.” Daarbij is het zaak dat zoveel mogelijk collega’s collega willen blijven en dat talentvolle potentiële orthopedisch chirurgen voor deze specialisatie blijven kiezen. “Dit start ermee dat iedere orthopedisch chirurg (in opleiding) zich gezien en gehoord voelt. Om samen dat vertrouwen te kunnen krijgen moeten we nadrukkelijker stilstaan bij diversiteit en inclusie.”
Margot van der Grinten
Hoe diverser, hoe …
De mens heeft de neiging sneller aansluiting te zoeken en te vinden bij gelijken. “Dat betekent voor ons zorgverleners dat als wij eenvormig zijn, we geneigd zijn steeds dezelfde mensen aan te nemen. Zo kunnen we aansluiting missen met onze patiënten en daarmee potentieel kwalitatief lagere zorg leveren. En hoewel de geneeskundeopleiding een steeds meer diverse studentenpopulatie kent, zien we dit niet voldoende terug binnen de orthopedie - zo kunnen we uitstekende orthopedisch chirurgen missen.” Margot pleit ervoor om als vakgroep, als team, eens onder de loep te nemen wat de gezamenlijke kwaliteiten zijn en open te kijken naar welke kwaliteiten ontbreken. “Daarvoor is het nodig om objectief te kijken naar welke kwaliteiten tegenwoordig nodig zijn.” Ze illustreert dit met een video van de Australian Broadcasting Corporation: “Deze tieners – en wij als kijkers – ervaren hoe ingebakken voorrechten werken. Ik zie hier parallellen in ons werk: als je de personen kiest die vanuit hun voorsprong als eerste finishen, welke kwaliteiten haal je dan in huis? En wat mis je als je niet naar de anderen kijkt? Nogmaals: het gaat daarbij niet alleen om de kwaliteiten zelf, maar ook om dat wat ons vak en dat wat onze patiënten nodig hebben.”
Tot slot roept Margot op tot actie: “Een meer diverse populatie orthopedisch chirurgen maakt ons gezamenlijk tot betere zorgverleners. Daarom moeten we wat mij betreft letterlijk laten zien dat iedereen welkom is, ook op de NOV-podia. Dat gebeurt niet zomaar vanzelf, daar moeten we over nadenken en actief mensen voor benaderen. Hoe diverser de mensen op onze podia, hoe meer collega’s zich in onze beroepsgroep herkennen. Hoe diverser onze beroepsgroep, hoe meer kwaliteiten we in huis hebben en hoe beter wij in staat zijn om zorg aan te bieden die aansluit bij dat wat de maatschappij nodig heeft. Dán zijn we duurzaam.”
Concrete acties van de Commissie Cultuur
- Inhoudelijke bijdrage aan de NOV-jaarvergaderingen.
- Ontwikkeling Digitale Leeromgeving met de FMS.
- Ontwikkeling EPA Inclusiviteit en diversiteit.
- Commissie Cultuur
- 5 vragen aan … de Commissie Cultuur
- Gaan we richting een tekort aan orthopeden-in-spé?
NOV-platform Groene Orthopedie: “Van Waarom naar Zo kan het”
Dat binnen de (orthopedische) zorg verduurzaming mogelijk en nodig is, blijkt voor steeds meer collega’s een gegeven, merkt Pim van Egmond, medeoprichter van het NOV-platform Groene Orthopedie en lid van het Landelijk Netwerk de Groene OK. “De vraag waarom duurzaamheid belangrijk is, hoor ik nog nauwelijks. De gesprekken gaan nu over Hoe en Met welk resultaat. Die verschuiving in houding en kennis is enorme winst van het platform en van de NOV, mede doordat onze voorzitter zo’n enthousiaste pleitbezorger is van Duurzaam.”
Pim van Egmond
Groene ingrepen
Wat startte vanuit het Landelijke Netwerk de Groene OK verspreidde zich over de wetenschappelijke verenigingen. De NOV ontwikkelt hierin mee, onder andere samen met de NVvH. Pim: “Met Joris Bongers als NOV-vertegenwoordiger leidde dat afgelopen september tot het NVvH-eindadvies ‘Kwantificeren impact ingrepen heelkunde, Groene Ingrepen’ en tot het stappenplan ‘Doelmatigheid als business case voor verduurzaming’. Daarin is voor ons de proximale femur fractuur relevant.” Rondom die ingreep zijn zes groene maatregelen onderzocht en uitgewerkt. “Gezamenlijk geven ze een CO2-reductie van 9%, tot 3% minder afval en een besparing van bijna 3 miljoen euro per jaar.”
Tijdens het webinar op dinsdag 27 oktober 2026 komt de proximale femur fractuur ook aan bod, naast vijf heelkunde-ingrepen. “Deze resultaten zijn heel concreet en praktisch. Dat willen we als platform ook voor andere orthopedische zorg zo uitwerken.”
Zorgvuldig en met kwaliteit
Bij het verduurzamen van orthopedische zorg is het nadrukkelijke doel dat de kwaliteit van zorg minimaal gelijk blijft. “Daarbij gaat het uiteraard over de ingreep, over het gehele zorgtraject binnen een zorgorganisatie en over het natraject, de revalidatie”, zo somt Pim op. “Daarin sta je als orthopedische vakgroep niet alleen. We zien dat dat er ontwikkelingen zijn: in ziekenhuizen, bij vakgroepen, bij de andere wetenschappelijke verenigingen en bij de FMS.” Enige terughoudendheid daarbij is niet verrassend. “Natuurlijk. Als je gewend bent aan wat en hoe je iets doet, verander je dat niet zomaar. Bovendien zijn we altijd alert op de kans op complicaties.” In de praktijk gebeurt het dat een gewoonte als zodanig geen evidence-achtergrond heeft. “Daar vraagt het veld nu wel evidence bij een verandering. Als voorbeeld noem ik het gebruik van borstels bij het desinfecteren van onze handen en onderarmen voorafgaand aan een operatieve ingreep.” Dit vraagt dus tijd en aandacht, ook in wetenschappelijk onderzoek. “Vanuit het VieCuri Medisch Centrum, bijvoorbeeld, wordt onderzoek gedaan naar duurzame mogelijkheden in de orthopedische zorg, door Isabella Klarenbeek.” Zulke ontwikkelingen stemmen Pim positief. “Orthopedische ingrepen als de totale heup- of knieprothese hebben veel impact, ook op het milieu. We kunnen hier echt duurzame stappen maken. Als NOV-platform streven we na dat we én de benodigde kennis verzamelen én de toepassing in de praktijk stimuleren.”
Lees verder
- NOV-platform Groene Orthopedie
- Groene Ingrepen: eindadvies laat zien dat kwaliteit, verduurzaming en doelmatigheid hand in hand gaan
- Downloads eindadvies ‘Kwantificeren impact ingrepen heelkunde, Groene Ingrepen’ en stappenplan ‘Doelmatigheid als business case voor verduurzaming’
- Inschrijven Webinar Groene ingrepen, 27 oktober 2026, 16:30 – 17:30
- 5 vragen aan... Werkgroep Groene orthopedie
- Zét die stappen richting een Groene OK
- Landelijke Netwerk de Groene OK