Uitkomstgericht verbeteren van heup- en knieartrosezorg
Hoe wordt uitkomstinformatie uit kwaliteitsregistraties echt gebruikt om de zorg voor mensen met heup- of knieartrose te verbeteren? Dat was de centrale vraag van het ZonMw-project 'Uitkomstgericht verbeteren van heup- en knieartrosezorg: standaardisatie, innovatie en samenwerking'.
De NOV voerde het project uit samen met het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF), de Landelijke Registratie Orthopedische Interventies (LROI) en het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Het project bestond uit een deelproject heupartrose en een deelproject knieartrose. Ook is er een animatie ontwikkeld over de waarde van kwaliteitsregistraties en hoe medisch specialisten uitkomstinformatie kunnen gebruiken.
Deelproject heupartrose
Dit project richtte zich op de kwaliteitscyclus voor heupartrose binnen de orthopedie. In het project is onderzocht hoe uitkomstinformatie beter kan worden benut binnen de kwaliteitscyclus. Binnen dit project is de interactieve kwaliteitscyclus ontwikkeld en de blauwdruk voor spiegelsessies in de orthopedie.
| Interactieve kwaliteitscyclus heupartrose |
|
De interactieve kwaliteitscyclus brengt samen welke richtlijnen, instrumenten, registraties en verbeteractiviteiten er zijn voor heupartrose (NOV, 2026). Alle informatie is ingedeeld volgens de vier pijlers van de kwaliteitscyclus: beschrijven van goede zorg, implementeren en verbeteren, meten en registreren, en evalueren en agenderen. Zo ziet u in één overzicht hoe de onderdelen met elkaar samenhangen en waar u als vakgroep kunt instappen. |
| Blauwdruk spiegelsessies in de orthopedie |
|
Uitkomstinformatie uit kwaliteitsregistraties krijgt pas betekenis als zorgprofessionals er samen op reflecteren. In een spiegelsessie doen medisch professionals dat onder begeleiding: zij bespreken hun uitkomsten, verklaren verschillen in de praktijk en bepalen waar verbetering mogelijk is. Zo wordt data bespreekbaar en houdt de vakgroep zelf de regie op verbetering. De blauwdruk beschrijft wat er nodig is voor een goede spiegelsessie. Belangrijke voorwaarden zijn een veilige en vertrouwelijke leeromgeving, een heldere doelstelling en een onafhankelijke gespreksleider. Een procesplaat beschrijft de stappen van voorbereiding en uitvoering tot opvolging. Met het groeimodel kiest een vakgroep een aanpak die past bij haar situatie. De succesfactoren en valkuilen uit de proeftuinen geven concrete aanwijzingen voor de praktijk. De blauwdruk is gebaseerd op drie bronnen: literatuuronderzoek naar bestaande initiatieven, de inbreng van een multidisciplinaire expertisegroep en de ervaringen uit spiegelsessies die in 2025 en 2026 in vier proeftuinen zijn gehouden. Vakgroepen, ziekenhuizen en regionale netwerken kunnen er zelfstandig mee aan de slag. |
Deelproject knieartrose
Dit deelproject richtte zich op de kwaliteit van de knieartrosezorg-keten, van huisarts en fysiotherapeut tot orthopedisch chirurg. Het heeft drie producten opgeleverd.
| Kwaliteitscyclus fysiotherapie bij mensen met knieartrose |
|
Het rapport 'Kwaliteitscyclus fysiotherapie bij mensen met knieartrose' beschrijft hoe de kwaliteit van fysiotherapeutische zorg voor mensen met knieartrose systematisch wordt geborgd, geëvalueerd en verbeterd. Uitkomstgericht werken, passende zorg, samen beslissen en continu leren en verbeteren vormen daarbij de uitgangspunten. De kwaliteitscyclus wordt beschreven op drie onderling samenhangende niveaus: macro-, meso- en microniveau. Op elk niveau worden vier fasen onderscheiden: het beschrijven van goede zorg, implementeren en verbeteren, meten en registreren, en evalueren en agenderen. Het rapport laat zien hoe uitkomstgericht werken binnen de fysiotherapie is georganiseerd en welke vervolgstappen nodig zijn om de kwaliteitscyclus verder te versterken. Het rapport is binnenkort hier beschikbaar. |
| Handreiking Verbinding kwaliteitscycli eerste en tweede lijn voor knieartrose |
|
De kwaliteit van knieartrosezorg is binnen huisartsenzorg, fysiotherapie en orthopedie goed geborgd, maar de kwaliteitscycli van deze beroepsgroepen zijn nog weinig met elkaar verbonden. Daardoor weten we nog onvoldoende hoe goed het totale zorgpad is dat een patiënt doorloopt. Deze handreiking laat zien hoe de bestaande kwaliteitscycli binnen stepped care aan elkaar kunnen worden gekoppeld. Een belangrijke opbrengst is een voorstel voor een kernset van uitkomstinformatie die zorgverleners in de keten met elkaar delen. Verder bevat de handreiking aanbevelingen over het afstemmen van richtlijnen, een multidisciplinaire leidraad stepped care, sterkere regionale samenwerking, het koppelen van kwaliteitsregistraties, multidisciplinaire spiegelsessies en het beter afstemmen van onderzoeks- en kwaliteitsagenda's. |
| De route naar domeinoverstijgende data voor knieartrose - haalbaarheidsanalyse koppelen van LROI en LDF |
|
Kunnen gegevens uit de LROI en de LDF aan elkaar worden gekoppeld? Deze haalbaarheidsanalyse onderzocht of een koppeling van datasets uit de LROI en uit de Landelijke Database Fysiotherapie (LDF) technisch haalbaar is en zo ja hoeveel patiëntrecords in beide registraties voorkomen. De haalbaarheidsanalyse is uitgewerkt voor een beoogde uitbreiding van de tool 'Patiënten zoals ik: kunstknie' met uitkomsten over de fysiotherapiebehandeling uit de LDF. ZorgTTP voerde het matchen van beide datasets uit op basis van het RGG-pseudoniem. |
Wat leveren kwaliteitsregistraties op?
Kwaliteitsregistraties geven inzicht in de uitkomsten van zorg en maken het mogelijk daarvan te leren. Deze animatie laat zien hoe medisch specialisten uitkomstinformatie kunnen gebruiken in het gesprek met de patiënt én hoe uitkomsten hen helpen om van elkaar te leren en de zorg te verbeteren.